Tuyển Tập Các Bài Thơ Hay Của Xuân Quỳnh: Bài Thơ Tiếng Gà Trưa

Tuyển Tập Các Bài Thơ Hay Của Xuân Quỳnh: Bài Thơ Tiếng Gà Trưa

I. Đôi nét về tác giả Xuân Quỳnh

Xuân Quỳnh (1942-1988) là một trong những nữ thi sĩ tiêu biểu của nền thơ ca hiện đại Việt Nam. Bà sinh ra tại làng La Khê, ven thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Cuộc đời thơ của Xuân Quỳnh luôn chan chứa tình yêu thương, khát vọng hạnh phúc và nỗi trăn trở về thân phận con người.

Năm 2017, bà được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật, ghi nhận những đóng góp to lớn cho nền thơ Việt.

Thơ Xuân Quỳnh thường viết về những điều bình dị trong cuộc sống - tình mẹ con, tình yêu, mái ấm gia đình. Mỗi vần thơ của bà đều chân thành, trong trẻo và đầy nữ tính, thể hiện rõ tâm hồn của một người phụ nữ vừa dịu dàng, vừa mạnh mẽ, biết yêu và biết hi sinh.

II. Đôi Nét Về Tác Phẩm “Tiếng gà trưa”

1. Hoàn Cảnh Ra Đời

Bài thơ “Tiếng gà trưa” được sáng tác trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, khi Xuân Quỳnh đang hoạt động ở chiến trường. Bài thơ in trong tập “Hoa dọc chiến hào” (1968). Trong hoàn cảnh khốc liệt của chiến tranh, tiếng gà trưa - một âm thanh bình dị của làng quê - lại trở thành nguồn cảm hứng gợi về ký ức tuổi thơ, về tình yêu thương trong gia đình, giúp người lính vững lòng trên chặng đường chiến đấu.

2. Bố Cục Bài Thơ

Bài thơ có thể chia làm ba phần rõ ràng:

Phần 1 (khổ 1): Tiếng gà trưa vang lên trên đường hành quân, khơi dậy cảm xúc.

Phần 2 (5 khổ tiếp): Tiếng gà gợi về những kỷ niệm tuổi thơ cùng người bà hiền hậu.

Phần 3 (2 khổ cuối): Từ tiếng gà trưa, nhà thơ suy ngẫm về tình cảm gia đình - nguồn sức mạnh giúp con người vượt qua mọi gian khổ.

III. Giá Trị Nội Dung

“Tiếng gà trưa” là bản hòa ca ngọt ngào về tình bà cháu, tình gia đình và tình yêu quê hương đất nước. Tiếng gà - âm thanh tưởng chừng giản dị - lại gợi lên bao ký ức tuổi thơ trong sáng, ấm áp.

Qua những kỷ niệm về người bà tần tảo, Xuân Quỳnh thể hiện lòng biết ơn sâu sắc với những người thân yêu và khẳng định: chính tình cảm gia đình là điểm tựa tinh thần lớn lao cho người lính nơi chiến trường.

Bài thơ giúp người đọc nhận ra rằng giữa chiến tranh dữ dội, con người vẫn mang trong tim những tình cảm đẹp đẽ, thiêng liêng, nuôi dưỡng ý chí chiến đấu và niềm tin vào cuộc sống.

IV. Giá Trị Nghệ Thuật

Bài thơ được viết bằng thể thơ 5 chữ, giàu nhịp điệu, tự nhiên như lời tâm tình. Hình ảnh thơ giản dị, gần gũi - tiếng gà, ổ trứng hồng, bàn tay bà - tất cả đều gợi cảm và thân thương.

Xuân Quỳnh khéo léo sử dụng điệp từ “Tiếng gà trưa” lặp lại nhiều lần, như một điệp khúc nhẹ nhàng mà sâu lắng, vừa gợi nhịp hồi ức, vừa kết nối mạch cảm xúc xuyên suốt bài thơ.

Nhờ sự chân thành trong cảm xúc và sự tinh tế trong ngôn từ, “Tiếng gà trưa” đã trở thành một trong những tác phẩm tiêu biểu của thơ ca Việt Nam hiện đại, chạm đến trái tim của nhiều thế hệ bạn đọc.

Tiếng Gà Trưa

Xuân Quỳnh

Trên đường hành quân xa

Dừng chân bên xóm nhỏ

Tiếng gà ai nhảy ổ:

“Cục... cục tác cục ta”

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ

Tiếng gà trưa

Ổ rơm hồng những trứng

Này con gà mái mơ

Khắp mình hoa đốm trắng

Này con gà mái vàng

Lông óng như màu nắng

Tiếng gà trưa

Có tiếng bà vẫn mắng:

- Gà đẻ mà mày nhìn

Rồi sau này lang mặt!

Cháu về lấy gương soi

Lòng dại thơ lo lắng

Tiếng gà trưa

Tay bà khum soi trứng

Dành từng quả chắt chiu

Cho con gà mái ấp

Cứ hàng năm hàng năm

Khi gió mùa đông tới

Bà lo đàn gà toi

Mong trời đừng sương muối

Để cuối năm bán gà

Cháu được quần áo mới

Ôi cái quần chéo go

Ống rộng dài quét đất

Cái áo cánh chúc bâu

Đi qua nghe sột soạt

Tiếng gà trưa

Mang bao nhiêu hạnh phúc

Đêm cháu về nằm mơ

Giấc ngủ hồng sắc trứng

Cháu chiến đấu hôm nay

Vì lòng yêu Tổ quốc

Vì xóm làng thân thuộc

Bà ơi, cũng vì bà

Vì tiếng gà cục tác

Ổ trứng hồng tuổi thơ