Giải VBT ngữ văn 8 bài Hành động nói

Câu 2

Câu 2 (trang 62 VBT Ngữ văn 8, tập 2)

Chỉ ra các hành động nói và mục đích của mỗi hành động nói trong các đoạn trích sau:

a) Tiếng chó sủa vang các xóm.

Bà lão láng giềng lại lật đật chạy sang:

- Bác trai đã khá rồi chứ ?

- Cảm ơn cụ, nhà cháu đã tỉnh táo như thường. Nhưng xem ý hãy còn lề bề lệt bệt chừng như vẫn mỏi mệt lắm.

- Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn. Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ. Người ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.

- Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ. Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã. Nhịn suông từ sáng hôm qua đến giờ còn gì.

- Thế thì phải giục anh ấy ăn mau lên đi, kẻo nữa người ta sắp sửa kéo vào rồi đấy!

Rồi bà lão lật đật trở về với vẻ mặt băn khoăn.

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

b) Lê Thận nâng gươm lên ngang đầu nói với Lê Lợi:

- Đây là Trời có ý phó thác cho minh công làm việc lớn. Chúng tôi nguyện đem xương thịt của mình theo minh công, cùng với thanh gươm thần này để báo đền Tổ quốc!

(Sự tích Hồ Gươm)

c) Hôm sau lão Hạc sang nhà tôi. Vừa thấy tôi, lão báo ngay:

- Cậu Vàng đi đời rồi ông giáo ạ!

- Cụ bán rồi?

- Bán rồi! Họ vừa bắt xong. […]

- Thế nó cho bắt à?

Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra. Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít. Lão hu hu khóc…

- Khốn nạn… Ông giáo ơi!… Nó có biết gì đâu! Nó thấy tôi gọi thì chạy ngay về, vẫy đuôi mừng. Tôi cho nó ăn cơm. Nó đang ăn thì thằng Mục nấp trong nhà, ngay đằng sau nó, tóm lấy hai cẳng sau nó dốc ngược nó lên.

(Nam Cao, Lão Hạc)

Lời giải chi tiết:

a)

- “Bác trai đã khá rồi chứ?”

=> Hành động hỏi và mục đích thăm hỏi

- “Cảm ơn cụ, nhà cháu đã tỉnh táo như thường. Nhưng xem ý vẫn còn lề bề lệt bệt chừng như vẫn còn mỏi mệt lắm”

=> Hành động trình bày và mục đích thông báo

- "Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn”

=> Hành động điều khiển và mục đích cầu khiến

- "Chứ cứ nằm ... khổ. Người ốm ... hoàn hồn"

=> Hành động trình bày và mục đích nêu ý kiến thuyết phục

- "Vâng. Cháu cũng đã nghĩ như cụ”

=> Hành động trình bày và mục đích tỏ sự đồng ý

- "Nhưng để ... đã. Nhịn ... còn gì".

=> Hành động trình bày và mục đích giải thích

- "Thế thì ... đấy"

=> Hành động điều khiển và mục đích khuyên, giục

b)

- “Đây là ý Trời ... việc lớn”

=> Hành động trình bày

- “Chúng tôi nguyện ...Tổ quốc!”

=> Hành động hứa hẹn và mục đích thề nguyền

c)

- "Cậu Vàng ... ạ! "Bán rồi! ... bắt xong!"

=> Hành động báo tin và mục đích tìm sự cảm thông giải tỏa day dứt

- "Cụ bán rồi"

=> Hành động hỏi và mục đích muốn xác nhận một sự thật

- "Thế ... à?"

=> Hành động hỏi và mục đích tỏ ra ngạc nhiên

- "Khốn nạn ... ơi!"

=> Hành động bộc lộ cảm xúc và mục đích giãi bày sự day dứt, dày vò.