Thơ tình người lính biển

Đề đọc hiểu Ngữ Văn 12 Thơ tình người lính biển có đáp án do VnDoc biên soạn bám sát thể loại Đọc hiểu văn bản trong chương trình Ngữ Văn 12 sẽ giúp các em học sinh có thêm tài liệu ôn thi học kì cũng như củng cố kỹ năng đọc hiểu văn bản.

Đọc hiểu Thơ tình người lính biển - Đề 1

Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yênBão thổi chưa ngưng trong những vành tang trắngAnh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắngBiển một bên và em một bênVòm trời kia có thể sẽ không emKhông biển nữa. Chỉ mình anh với cỏCho dù thế thì anh vẫn nhớBiển một bên và em một bên...

(Trích "Thơ tình người lính biển" - Trần Đăng Khoa)

Câu 1 (1,0đ): Nêu nội dung chính của đoạn thơ. Hình ảnh nhân vật anh trong câu thơ "Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng" hiện lên như thế nào?

Câu 2 (1,0đ): Câu thơ "Biển một bên và em một bên" trong đoạn thơ được viết với biện pháp nghệ thuật nào? Nêu ý nghĩa tác dụng của việc sử dụng nghệ thuật ấy.

Câu 3 (1,0đ): Theo anh, chị "Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên" vì những nguyên nhân nào? Suy nghĩ gì về hình ảnh người lính đang canh giữ biển đảo quê hương?

Đáp án đọc hiểu văn bản: Thơ tình người lính biển

Câu 1 (1,0đ):

Nêu nội dung chính của đoạn thơ: người lính biển vượt mọi gian lao, quyết tâm bảo vệ từng vùng đất thiêng liêng của Tổ Quốc, là tình yêu quê hương, đất nước thiết tha.

Hình ảnh nhân vật anh trong câu thơ "Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng" hiện lên: Nhỏ bé giữa thiên nhiên rộng lớn, vắng vẻ nhưng vẫn hiên ngang và tư thế hào hùng.

Câu 2 (1,0đ):

Câu thơ "Biển một bên và em một bên" được viết với biện pháp nghệ thuật: Lặp câu và ẩn dụ "biển một bên"- tình yêu đất nước, quê hương.

Tác dụng: nhấn mạnh tình yêu đất nước và tình yêu đôi lứa hòa quyện.

Câu 3 (1,0đ):

"Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên" vì những nguyên nhân: vì chiến tranh, vì kẻ thù luôn gây chiến; Vì thiên tai bão lụt khắc nghiệt; Vì những khó khăn thử thách.

Suy nghĩ về hình ảnh người lính đang canh giữ biển đảo quê hương: Họ đang ngày đêm làm nhiệm vụ thiêng liêng cho Tổ Quốc. Họ hi sinh thầm lặng để canh giữ biển trời Tổ Quốc. Họ đối mặt với nhiều khó khăn, thử thách để giữ vững chủ quyền. Họ là những người lính kiên cường đối mặt với quân thù và bão tố. Họ có tình yêu lý tưởng và tình yêu đất nước, yêu Tổ Quốc thiết tha. Chúng ta cảm thông, chia sẻ, cảm phục, trân trọng, biết ơn những người lính biển.

Đọc hiểu Thơ tình người lính biển - Đề 2

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu ở dưới:

“....Anh ra khơi

Mây treo ngang trời những cánh buồm trắng

Phút chia tay anh dạo trên bến cảng

Biển một bên và em một bên .....

Biển ồn ào em lại dịu êm

Em vừa nói câu chi rồi mỉm cười lặng lẽ

Anh như con tàu, lắng sóng từ hai phía

Biển một bên và em một bên ...

Ngày mai, ngày mai khi thành phố lên đèn

Tàu anh buông neo giữa chùm sao xa lắc

Thăm thẳm nước trời nhưng anh không cô độc

Biển một bên và em một bên...

Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên

Bão táp chưa ngưng trong những vành tang trắng

Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng

Biển một bên và em một bên...”

(Trích Thơ tình người lính biển - Trần Đăng Khoa, 1982)

Câu 1: Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên. (0.5 điểm)

Câu 2: Xác định phong cách ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản trên (0.5 điểm)

Câu 3: Xác định và phân tích 01 biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau? (1.0 điểm)

“Anh như con tàu lắng sóng từ hai phía

Biển một bên và em một bên ....”

Câu 4: Nêu nội dung chính của văn bản (1.0 điểm)

Bài làm

Câu 1:

* Phương pháp: Đọc, xác định phương thức biểu đạt

* Cách giải:

- Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm

Câu 2:

* Phương pháp: Đọc, xác định phong cách ngôn ngữ

* Cách giải:

- Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

Câu 3:

* Phương pháp: Xác định, phân tích

* Cách giải:

- Biện pháp nghệ thuật: so sánh, ẩn dụ, điệp từ

- Câu thơ “Biển một bên và em một bên”, “biển một bên” là hình ảnh ẩn dủ cho tình yêu quê hương đất nước, nhấn mạnh tình yêu quê hương đất nước và tình yêu đôi lứa hòa quyện.

Câu 4:

* Phương pháp: Phân tích

* Cách giải:

- Nội dung chính của đoạn thơ: Đoạn thơ kể về phút chia tay của nhân vật anh, của tác giả với nhân vật em để lên đường làm nhiệm vụ của người lính biển. Phút giây đó có sự hòa quyện tình yêu đôi lứa với tình yêu quê hương; đồng thời, nhắn nhủ anh không cô độc vì được sống trong tình em và tình biển, tình quê hương.

- Có thể diễn đạt theo cách khác nhưng phải có sức thuyết phục. (0,5đ)

Đọc hiểu Thơ tình người lính biển - Đề 3

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Anh ra khơi

Mây treo ngang trời những cánh buồm trắng

Phút chia tay, anh dạo trên bến cảng

Biển một bên và em một bên.

Biển ồn ào, em lại dịu êm

Em vừa nói câu chi rồi mỉm cười lặng lẽ

Anh như con tàu, lắng sóng từ hai phía

Biển một bên và em một bên.

Ngày mai, ngày mai khi thành phố lên đèn

Tàu anh buông neo dưới chùm sao xa lắc

Thăm thẳm nước trời, nhưng anh không cô độc

Biển một bên và em một bên.

Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên

Bão thổi chưa ngừng trong những vành tang trắng

Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng

Biển một bên và em một bên.

Vòm trời kia có thể sẽ không em

Không biển nữa. Chỉ còn anh với cỏ

Cho dù thế thì anh vẫn nhớ

Biển một bên và em một bên.

(Thơ tình người lính biển - Trần Đăng Khoa)

Câu 1. Câu thơ “Biển ồn ào, em lại dịu êm” sử dụng biện pháp tu từ gì?

Câu 2. Hình ảnh “những vành tang trắng” trong câu thơ “Bão thổi chưa ngừng trong những vành tang trắng” có ý nghĩa biểu tượng như thế nào?

Câu 3. Câu thơ “Biển một bên và em một bên” được lặp lại trong cả 5 khổ thơ, điều đó có ý nghĩa gì?

Câu 4. Hình ảnh của người lính biển trong khổ thơ thứ 4.

Lời giải

Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

ĐỌC HIỂU

3,0

1

Câu thơ “Biển ồn ào, em lại dịu êm” sử dụng biện pháp tu từ: Đối lập

0.5

2

Hình ảnh “những vành tang trắng” trong câu thơ “Bão thổi chưa ngừng trong những vành tang trắng” có ý nghĩa:

• Nghĩa thực: vành khăn tang của những người dân có người chết vì thiên tai, bão tố.
• Nghĩa biểu tượng: những nỗi đau mà đất nước đã từng trải qua không chỉ là nỗi đau thiên tai bão lũ mà còn là những mất mát của chiến tranh.

1.0

3

Câu thơ “Biển một bên và em một bên” được lặp lại trong cả 5 khổ thơ, điều đó có ý nghĩa: Khẳng định trong tâm hồn người lính biển, tình yêu lứa đôi luôn hòa quyện với tình yêu biển trời tổ quốc.

0.5

4

Người lính vượt lên mọi khó khăn, gian khổ, hi sinh, cầm chắc tay súng nơi đảo xa để bảo vệ tổ quốc.

1.0

Đọc hiểu Thơ tình người lính biển - Đề 4

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

Anh ra khơi

Mây treo ngang trời những cánh buồm trắng

Phút chia tay, anh dạo trên bến cảng

Biển một bên và em một bên.

Biển ồn ào, em lại dịu êm

Em vừa nói câu chi rồi mỉm cười lặng lẽ

Anh như con tàu, lắng sóng từ hai phía

Biển một bên và em một bên.

Ngày mai, ngày mai khi thành phố lên đèn

Tàu anh buông neo dưới chùm sao xa lắc

Thăm thẳm nước trời, nhưng anh không cô độc

Biển một bên và em một bên.

(Thơ tình người lính biển - Trần Đăng Khoa)

Câu 1: Xác định thể thơ của đoạn thơ trên?

Câu 2: Xác định 02 biện pháp tu từ duoc tác giả sử dụng trong hai dòng thơ:

“Anh như con tàu, lăng sóng từ hai phía

Biển một bên và em một bên.”

Câu 3: Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ là ai? Nêu nội dung chính của đoạn thơ?

Câu 4: Em hãy nêu nhận xét của mình về dòng thơ cuối cùng ở mỗi khổ (Nội dung và nghệ thuật)

Lời giải

Câu 1: Thể thơ tự do

Câu 2: 2 biện pháp tu từ: so sánh và ẩn dụ

So sánh: “anh như con tàu”

Câu thơ: “Biển một bên và em một bên”, “biển một bên” là hình ảnh ẩn dụ cho tình yêu quê hương đất nước, “em một bên” ẩn dụ cho tình yêu đôi lứa, nhấn mạnh tình yêu quê hương đất nước và tình yêu đôi lứa hòa quyện.

Câu 3: Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ là người lính biển. Đoạn thơ nói về cuộc chia tay giữa một người lính biển và người yêu. Từ đó, bộc lộ tình yêu lứa đôi lồng trong tình yêu Tổ quốc.

Câu 4: “Biển một bên và em một bên” được lặp lại 3 lần trong bài thơ và đều là câu kết đoạn, nhằm khẳng định trong tâm hồn người lính biển, tình yêu lứa đôi luôn hòa quyện với tình yêu biển trời tổ quốc. Người lính vượt lên mọi khó khăn, cầm chắc tay súng nơi đảo xa để bảo vệ đất nước.

Đọc hiểu Thơ tình người lính biển - Đề 5

Đọc hiểu văn bản sau và trả lời câu hỏi bên dưới

THƠ TÌNH NGƯỜI LÍNH BIỂN

Anh ra khơi

Mây treo ngang trời những cánh buồm trắng

Phút chia tay anh dạo trên bến cảng

Biển một bên và em một bên….

Biển ồn ào, em lại dịu êm

Em vừa nói câu chỉ mỉm cười lặng lẽ

Anh như con tàu lắng sóng từ hai phía

Biển một bên và em một bên…

Ngày mai, ngày mai khi thành phố lên đèn

Tàu anh buông neo dưới chum sâu sao xa lắc

Thăm thẳm nước trời nhưng anh không cô độc

Biển một bên và em một bên…

Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên

Bão táp chưa ngưng trong những vành tang trắng

Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng

Biển một bên và em một bên…

Vòm trời kia có thể sẽ không em

Không biển nữa. Chỉ mình anh với cỏ

Cho dù thế thì anh vẫn nhớ

Biển một bên và em một bên…

Trần Đăng Khoa

Câu 1. Theo em, bài thơ thể hiện tình yêu của người lính hải quan dành cho những đối tượng nào?

Câu 2. Vì sao nhà thơ lại viết “Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên”

Câu 3. Câu thơ “Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng” mang đến cho em cảm nhận như thế nào về hình tượng nhân vật trữ tình?

Câu 4. Trong toàn bài thơ mỗi đoạn đều có câu “Biển một bên và em một bên…” Hãy xác định nghệ thuật và lí giải dụng ý của tác giả?

Đọc hiểu Thơ tình người lính biển - Đề 6

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi từ Câu 5 đến Câu 8:

Anh ra khơi

Mây treo ngang trời những cánh buồm trắng

Phút chia tay, anh dạo trên bến cảng

Biển một bên và em một bên

Biển ồn ào, em lại dịu êm

Em vừa nói câu chi rồi mỉm cười lặng lẽ

Anh như con tàu lắng sóng từ hai phía

Biển một bên và em một bên

Ngày mai, ngày mai khi thành phố lên đèn

Tàu anh buông neo dưới chùm sao xa lắc

Thăm thẳm nước trời nhưng anh không cô độc

Biển một bên và em một bên ...

(Thơ tình người lính biển - Trần Đăng Khoa)

Câu 5. Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 6. Xác định các biện pháp tu từ được sử dụng trong văn bản?

Câu 7. Hiệu quả biểu đạt của câu thơ: Biển một bên và em một bên.

Câu 8. Đoạn thơ cho em cảm nhận gì về hình tượng người lính biển?

Lời giải

Câu 5.

Đoạn thơ được viết theo thể thơ tự do

Câu 6.

Các biện pháp tu từ được sử dụng: điệp cấu trúc: Biển một bên và em một bên, so sánh: Anh như con tàu lắng sóng từ hai phía, nhân hóa: Mây treo ngang trời những cánh buồm trắng, biển ồn ào

Câu 7.

Câu thơ gợi nhắc về hành trang của người lính đảo. Họ lên đường làm nhiệm vụ với điểm tựa tinh thần là tình yêu dành cho biển đảo quê hương và tình cảm tha thiết hướng về người mà mình yêu thương

Câu 8.

- Đó là những con người dũng cảm, sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn để bảo vệ biển đảo quê hương

- Cần trân trọng, biết ơn những người lính đảo đang ngày đêm bảo vệ vững chắc cho chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc

Đọc hiểu Thơ tình người lính biển - Đề 7

Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu

Thơ tình người lính biển (Trần ĐăngKhoa)

Anh ra khơiMây treo ngang trời những cánh buồmtrắngPhút chia tay, anh dạo trên bến cảngBiển một bên và em một bên

Biển ồn ào, em lại dịu êmEm vừa nói câu chi rồi mỉm cười lặng lẽAnh như con tàu lắng sóng từ hai phíaBiển một bên và em một bên

Ngày mai, ngày mai khi thành phố lên đènTàu anh buông neo dưới chùm sao xa lắcThăm thẳm nước trời, nhưng anh khôngcô độcBiển một bên và em một bên

Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yênBão thổi chưa ngừng trong những vànhtang trắngAnh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắngBiển một bên và em một bên

Vòm trời kia có thể sẽ không emKhông biển nữa. Chỉ mình anh với cỏCho dù thế thì anh vẫn nhớBiển một bên và em một bên...Hải Phòng, 1981

(Dẫn theo thivien.net, Trần ĐăngKhoa, Bên cửa sổ máy bay, NXB Tác phẩmmới, 1985)

Câu 1. Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2. Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Câu 3. Chỉ ra biện pháp nghệ thuật tu từ tiêu biểu nhấtcủa bài thơ.

Câu 4. Dấu chấm (.) trong câu thơ “ Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng” thể hiện tư thế, thái độ nào củanhân vật trữ tình?

Câu 5. Anh/chị hiểu như thế nào về nội dung của câuthơ sau:

Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên

Bão thổi chưa ngừng trong những vành tang trắng?

Câu 6. Nêu hiệu quả của phép tu từ so sánh trong khổthơ sau:

Biển ồn ào, em lại dịu êm

Em vừa nói câu chi rồi mỉm cườilặng lẽ

Anh như con tàu lắng sóng từ haiphía

Biển một bên và em một bên

Câu 7. Anh/chị hãy nhận xét về tình cảm của nhân vậttrữ tình trong bài thơ trên.

Câu 8. Theo anh/chị, nếu một công dân chỉ coi trọngtình yêu lứa đôi của riêng mình thì tình yêu ấy cótrường cửu không? Vì sao?

Lời giải:

Câu 1. Thể thơ tự do

Câu 2. Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người lính biển - người chiến sĩ hải quân đang thực hiện nhiệm vụ canh giữ biển đảo Tổ quốc.

Câu 3.

- BPTT so sánh

- Hình ảnh so sánh lặp lại “Biển một bên và em một bên”

Câu 4. Dấu chấm trong câu thơ “Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng” thể hiện tư thế bình tĩnh, vững vàng, đồng thời cũng thể hiện sự đơn độc, lặng lẽ và ý chí kiên cường của người lính nơi đảo xa trong đêm.

Câu 5.

- Câu thơ “Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên / Bão thổi chưa ngừng trong những vành tang trắng”

+ Đất nước vẫn đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, mất mát và hy sinh.

+ Hình ảnh “vành tang trắng” tượng trưng cho nỗi đau, sự mất mát do chiến tranh, thiên tai hoặc những hiểm họa khác gây ra, thể hiện hiện thực đầy gian truân của Tổ quốc.

Câu 6.

- Tác dụng

+ Thể hiện nỗi giằng xé trong tâm hồn người lính giữa tình yêu riêng tư và nhiệm vụ với Tổ quốc.

+ Sự cân bằng, trân trọng cả tình yêu lứa đôi và tình yêu đất nước của người chiến sĩ.

Câu 7.

- Một người lính yêu tha thiết biển đảo quê hương và người con gái mình yêu.

- Dù phải xa cách, người lính vẫn trọn vẹn với tình yêu và nhiệm vụ, sẵn sàng hy sinh vì đất nước nhưng không quên tình yêu riêng tư, thể hiện một tâm hồn đẹp, cao cả và chung thủy.

Câu 8.

- Tình yêu đẹp nhất là tình yêu gắn với lý tưởng, với tình yêu quê hương đất nước, giống như người lính trong bài thơ.

Đọc hiểu Thơ tình người lính biển - Đề 8

THƠ TÌNH NGƯỜI LÍNH BIỂN(Trần Đăng Khoa)

Anh ra khơiMây treo ngang trời những cánh buồm trắngPhút chia tay, anh dạo trên bến cảngBiển một bên và em một bên.

Biển ồn ào, em lại dịu êmEm vừa nói câu chi rồi mỉm cười lặng lẽAnh như con tàu, lắng sóng từ hai phíaBiển một bên và em một bên.

Ngày mai, ngày mai khi thành phố lên đènTàu anh buông neo dưới chùm sao xa lắcThăm thẳm nước trời, nhưng anh không cô độcBiển một bên và em một bên.

Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yênBão thổi chưa ngừng trong những vành tang trắngAnh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắngBiển một bên và em một bên

Vòm trời kia có thể sẽ không emKhông biển nữa. Chỉ mình anh với cỏ.Cho dù thế thì anh vẫn nhớBiển một bên và em một bên…

Hải Phòng, 1981(Trích Hai sắc hoa ti gôn, NXB Hội nhà văn, tr102,103)

Câu 1. Nhân vật trữ tình trong bài thơ trên là ai?

Xem lời giải

Nhân vật trữ tình trong bài thơ trên là: Anh- người lính biển

Câu 2. Xác định một câu thơ có yếu tố tượng trưng trong bài thơ trên.

Xem lời giải

- Anh như con tàu, lắng sóng từ hai phía

- Bão thổi chưa ngừng trong những vành tang trắng

- Biển một bên và em một bên

Câu 3. Câu thơ “Biển một bên và em một bên” được lặp đi lặp lại trong bài thơ có hiệu quả gì?

Xem lời giải

Câu thơ “Biển một bên và em một bên” được điệp 5 lần (ở cuối mỗi khổ thơ) trong bài thơ có hiệu quả:

- Tạo âm điệu, giọng điệu thiết tha, sâu lắng, mãnh liệt.

- Khẳng định tình yêu của người lính biển có sự hòa quyện giữa tình yêu đôi lứa với tình yêu Tổ quốc.

Câu 4. Cảm nhận nét độc đáo về hình thức nghệ thuật của dòng thơ sau:

Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng

Xem lời giải

Nét độc đáo về hình thức và nội dung của dòng thơ “Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng”:

Nét độc đáo về hình thức nghệ thuật của dòng thơ “Anh đứng gác. Trời khuya. Đảo vắng”:

- Sử dụng dấu chấm tách dòng thơ thành 3 câu, tạo ấn tượng về nhịp thơ mạnh mẽ, rắn rỏi

- Làm nổi bật hình ảnh anh - một người lính canh gác biển đảo quê hương giữa thiên nhiên rộng lớn, vắng vẻ- với tư thế vẫn hiên ngang, hào hùng.

Câu 5. Anh/chị có đồng ý với nhận định của tác giả nêu trong hai dòng thơ sau hay không? Vì Sao?

Đất nước gian lao chưa bao giờ bình yên

Bão thổi chưa ngừng trong những vành tang trắng

Xem lời giải

- Em đồng ý với nhận định của tác giả.

- Vì trong lịch sử dân tộc ta, đất nước ta đã trải qua nhiều cuộc chiến tranh, luôn xảy ra thiên tai bão lụt khắc nghiệt nên nhân dân phải gánh chịu nhiều đau thương, mất mát, hi sinh…