Giáo án PowerPoint ngữ văn 6 Chân trời sáng tạo bài 9: Và tôi nhớ khói

Bài 9: VÀ TÔI NHỚ KHÓI

KHỞI ĐỘNG

Cả lớp quan sát các bức tranh sau và nhận xét: chia sẻ cảm xúc của em về đất và con người Hà Giang qua hình ảnh.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác giả Đỗ Bích Thúy

• Đỗ Bích Thúy sinh ra tại Tỉnh Hà Giang vào năm 1975.
• Đỗ Bích Thúy là thành viên Hội nhà văn Việt Nam - một nhà văn có nhiều tác phẩm được công chúng yêu thích.
• Chị là tác giả của tiểu thuyết "Chúa đất", "Người yêu ơi"(tiểu thuyết), “Tiếng đàn môi sau bờ rào đá”(tập truyện ngắn), “Tôi đã trở về trên núi cao” (tản văn).
• Chị còn viết kịch bản phim "Chuyện tình bên đồng hoa tam giác mạch" được chuyển thể từ truyện "Lặng yên dưới vực sâu”.

1. Tác phẩm

• Trích từ tập tản văn “Tôi đã trở về trên núi cao”.
• Phương thức biểu đạt chính: Tự sự (kết hợp với miêu tả, và biểu cảm).

1. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1.Hình ảnh ngọn khói quê nhà

Chia lớp thành 4 nhóm, thảo luận theo phiếu học tập:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

CÁC GIÁC QUAN

DẪN CHỨNG

NHẬN XÉT VỀ

HÌNH ẢNH KHÓI

Ý NGHĨA CỦA QUÊ HƯƠNG VỚI TÁC GIẢ

Thị giác

Khứu giác

Xúc giác

Vị giác

Cảm giác

Trả lời

CÁC GIÁC QUAN

DẪN CHỨNG

NHẬN XÉT VỀ

HÌNH ẢNH KHÓI

Ý NGHĨA CỦA QUÊ HƯƠNG VỚI TÁC GIẢ

Thị giác

Khói màu xanh, nhẹ bẫng như tơ; khói bay qua mái nhà rất nhanh, rất cao…

Hình ảnh khói không chỉ gắn bó với từng mái nhà, từng bữa cơm mà khói cũng có tâm tư, tình cảm, sinh động, có cảm xúc đồng điệu với tâm trạng con người. Khói trở thành một thành viên trong gia đình.

Quê hương trở thành một phần không thể thiếu trong tâm hồn tác giả, hình ảnh khói bếp đã gợi ra nỗi nhớ với mùi hương, bữa cơm, cuộc sống sinh hoạt, những niềm vui hay nỗi buồn của người dân quê.

Khứu giác

Khói có mùi của những hạt ngô còn sót lại, của gộc củi gỗ dẻ, của tinh dầu vỏ cam…

Xúc giác

Ngọn khói len qua đầu hồi, vương vít mãi ở ngọn cây hồng nằm sát mái nhà, bị gió thổi cho loãng đi, tan đi.

Vị giác

Thấy khói bay lên từ làng, chợt nhớ cơm, thèm cơm,…

Cảm giác

Khói cũng biết buồn chăng; có khi khói vui hơn niềm vui của người…

1. Cảm nhận về nhân vật “tôi”

Thảo luận

Qua phần tìm hiểu văn bản, em cảm nhận gì về nhân vật “tôi”? Đặc điểm nào từ văn bản cho em cảm nhận đó?

• Lưu giữ những kí ức sống động về khói từ mùi vị, màu sắc, hình ảnh, âm thanh.
• Cảm nhận được niềm vui, nỗi buồn của khói gắn liền với niềm vui, nỗi buồn của con người.
• Tình yêu thương dành cho gia đình, thiên nhiên, con người của quê hương.

Là con người có tâm hồn phong phú, tinh tế, nhạy cảm và một trái tim nhiều yêu thương.

THẢO LUẬN CẶP (10 PHÚT)

Kỉ niệm trong quá khứ có ý nghĩa gì trong việc nuôi dưỡng tâm hồn của chúng ta trong hiện tại?

• Kỉ niệm đẹp giúp khích lệ tinh thần, giúp ta tự tin, sống lạc quan.
• Nỗi nhớ mang lại ý nghĩa, giúp ta sống tốt, biết trân trọng hiện tại.
• Nỗi nhớ giúp kết nối mọi người, gắn kết với người mình yêu thương.

Kỉ niệm trong quá khứ có ý nghĩa quan trọng trong việc nuôi dưỡng, làm đẹp cho tâm hồn con người, giúp tâm hồn ta phong phú hơn.

III. TỔNG KẾT

NỘI DUNG

Văn bản là những cảm nhận sâu sắc, tinh tế của tác giả về hình ảnh khói bếp gắn liền với tuổi thơ nơi quê hương.

NGHỆ THUẬT

- Hình ảnh khói bếp được nhân hóa, mang đủ những cung bậc cảm xúc, trở nên gần gũi, thân quen với con người. Cách cảm nhận tinh tế, sâu sắc bằng nhiều giác quan.

LUYỆN TẬP

1.Tản văn “Và tôi nhớ khói” viết về nội dung nào sau đây?

1. Kỉ niệm tuổi thơ
2. Nỗi nhớ tha thiết dành cho mẹ.
3. Tình cảm với quê hương qua cảm nhận về khói.
4. Nhớ một bữa cơm chiều ấm áp bên gia đình.

Đáp án C

1. Thái độ tình cảm của người viết thể hiện qua văn bản?
2. Tình yêu quê hương, gắn bó với vẻ đẹp bình dị.
3. Nhớ tha thiết kỉ niệm tuổi thơ.
4. Tình yêu tha thiết dành cho gia đình.

Đáp án A

3.Kỉ niệm trong quá khứ có ý nghĩa như thế nào đối với chúng ta?

1. Nuôi dưỡng, làm tâm hồn ta phong phú.
2. Nhắc cho ta nhớ về khoảng thời gian tươi đẹp.
3. Giúp ta sống lạc quan, trân trọng biện tại, gắn kết ta với người thân.
4. Cả A và C đều đúng.

Đáp án D

VẬN DỤNG

Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 10-15 dòng) nêu cảm xúc về một hình ảnh gắn bó với tuổi thơ của em.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

• Ôn lại bài cũ
• Chuẩn bị bài mới: Thực hành tiếng việt