Soạn bài Hành động nói (chi tiết)

Phần II

MỘT SỐ KIỂU HÀNH ĐỘNG NÓI THƯỜNG GẶP

Câu 1 (trang 62, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Trong đoạn trích ở mục I, ngoài câu đã phân tích, mỗi câu còn lại trong lời nói của Lí Thông đều nhằm một mục đích nhất định. Những mục đích ấy là gì? Trong lời nói của Lí Thông đều nhằm một mục đích nhất định. Những mục đích ấy là gì?

Trả lời:

Câu "Con trăn ấy là con trăn nhà vua nuôi đã lâu" mục đích thông báo.

Câu "Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết" ⟶ mục đích đe dọa.

Câu "Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi" ⟶ mục đích đe dọa.

Câu "Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu" ⟶ mục đích hứa hẹn.

Câu 2 (trang 63, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Chỉ ra các hành động nói trong đoạn trích sau và cho biết mục đích của mỗi hành động.

Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:

- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ?

Điểm thêm một “giây” nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa:

- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.

Cái Tí nghe nói giãy nảy, giống như sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ và oà lên khóc.

[…] Chừng như lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn tưởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó đã vững dạ ngồi im. Bây giờ nghe mẹ nó giục nó phải đi, nó lại nhếch nhác, mếu khóc:

- U nhất định bán con đấy ư ? U không cho con ở nhà nữa ư ? Khốn nạn thân con thế này! Trời ơi!…

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

Trả lời:

- Các hành động nói trong đoạn trích thuộc về hai nhân vật chị Dậu và cái Tí (chú ý những câu in đậm).

- Lời của cái Tí: một câu dùng để hỏi, một câu dùng để bộc lộ cảm xúc tuyệt vọng, xót xa. Lời của chị Dậu dùng để thông báo.

Câu 3 (trang 63, SGK Ngữ văn 8, tập 2)

Liệt kê các kiểu hành động nói qua phân tích hai đoạn trích trên.

Trả lời:

Trình bày (báo tin), đe doạ, khuyên, hứa hẹn, hỏi, bộc lộ cảm xúc,…