Đọc hiểu văn bản “Chiều hôm nhớ nhà”

Chiều hôm nhớ nhà là bài thơ Đường luật tiêu biểu, thể hiện nỗi nhớ quê hương da diết qua bức tranh chiều tà giàu cảm xúc. Ở bài viết này, Thích Văn học gửi bạn đề Đọc hiểu cho bài thơ này, giúp bạn nắm rõ đặc điểm của thơ thất ngôn Đường luật, hiểu rõ hình ảnh thơ, tâm trạng nhân vật trữ tình. Cùng đọc và tham khảo nhé!

ĐÁP ÁN THAM KHẢO

PhầnCâuNội dungĐiểm I

ĐỌC HIỂU: CHIỀU HÔM NHỚ NHÀ

4.01- Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật

- Đặc trưng:

• Bài gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ
• Thường ngắt nhịp 4/3
• Sắp xếp thanh bằng, trắc chặt chẽ
• Đối ở hai câu thực và luận
• Gieo vần chân ở chữ cuối các câu 1,2,4,6,8

0.25

0.5

2Đọc bài thơ, em nhận thấy bà Huyện Thanh Quan đã bộc lộ một tâm trạng cô đơn, nhớ nhà.0.253- Biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ là: Đảo ngữ, đưa động từ chỉ hoạt động của con người là “gác mái”, “gõ sừng” lên đầu câu.

- Tác dụng:

• Tạo nhịp điệu biến đổi đột ngột, tăng sức hấp dẫn cho lời thơ.
• Nhấn mạnh vào đặc điểm công việc của người đánh cá và đứa trẻ chăn trâu, diễn tả hành động kết thúc công việc khi chiều tà.
• Qua đó, tác giả gợi lên khung cảnh cuộc sống yên bình, chậm rãi. Chính sự bình yên đó là đòn bẩy, góp phần thôi thúc nỗi nhớ nhà của nhân vật trữ tình.

1.04Việc sử dụng nhiều từ Hán Việt trong bài thơ mang nhiều tác dụng:

- Phản ánh bối cảnh văn hóa: Trong thời kì trung đại, nước ta chịu ảnh hưởng sâu sắc từ văn hóa, văn học, chữ viết Trung Hoa. Do đó từ Hán Việt được sử dụng phổ biến trong thơ ca.

- Tạo sắc thái trang trọng, cổ kính: Từ Hán Việt vốn mang tính bác học, trang nhã, giúp lời thơ mang âm hưởng cổ điển, phù hợp với phong cách thơ Đường luật.

- Cô đọng, hàm súc, giàu ý nghĩa: Từ Hán Việt thường ngắn gọn, súc tích, dễ gợi nhiều tầng ý nghĩa, rất hợp để biểu đạt cảm xúc tinh tế và tư tưởng triết lý trong thơ.

- Giúp tăng tính gợi hình và biểu cảm cho câu thơ.

1.05HS trình bày suy nghĩ theo quan điểm cá nhân. HS trả lời dưới hình thức đoạn văn ngắn từ 3-5 câu. Gợi ý:

- Bài học về tình yêu quê hương, gia đình: Quê hương, gia đình chính là cội nguồn của hạnh phúc, là điểm tựa tinh thần vững chắc giúp ta vượt qua cô đơn, mỏi mệt và vun đắp tâm hồn. Trong cuộc sống hối hả hiện nay, ta càng cần biết trân trọng những phút giây sum vầy, giữ liên kết tình thân, bởi đó là cội nguồn của hạnh phúc.

- Bài học về tình yêu thiên nhiên: Con người cần biết hòa mình với thiên nhiên, biết lắng nghe, cảm nhận để tìm thấy sự đồng cảm, sẻ chia; từ đó thêm yêu quê hương đất nước. Yêu thiên nhiên cũng chính là cách nuôi dưỡng tâm hồn, giúp ta sống nhân hậu, tinh tế và giàu cảm xúc hơn trong cuộc đời.

1.0

Tham khảo các bài viết khác tại đây:

Đọc hiểu văn bản “Bạn đến chơi nhà”

Xem thêm:

• Lớp văn cô Ngọc Anh trực tiếp giảng dạy tại Hà Nội: Tìm hiểu thêm
• Tham khảo sách Chuyên đề Lí luận văn học phiên bản 2025: Tủ sách Thích Văn học
• Tham khảo bộ tài liệu độc quyền của Thích Văn học siêu hot: Tài liệu
• Đón xem các bài viết mới nhất trên fanpage FB: Thích Văn Học