Soạn bài: Tác phẩm Bếp lửa – Ngữ văn 9 Tập 1

Câu 1:

* Bài thơ chính là lời của nhân vật người cháu nói về người bà, nói về tình yêu thương mà bà đã giành cho cháu trong nhiều những ngày tháng gian khổ.

* Bố cục của bài thơ đã ghi ở mục trên.

Câu 2:

* Trong hồi tưởng của người cháu, có rất nhiều những kỉ niệm về bà và tình bà cháu đã được gợi lại:

• Nạn đói vào năm 1945, lúc đấy, người cháu mới lên 4 tuổi và năm đó đã trở thành bóng đêm ghê rợn ám ảnh người cháu cho đến tận khi bây giờ.

• Rồi khi cha mẹ bận đi công tác, 8 năm người cháu ở cùng bà, được bà dạy cho học, dạy làm và được bà kể chuyện cho nghe, trao cho cháu cả tình yêu thương của một người mẹ, người cha, ngày ngày bà cặm cụi nhóm lửa để nuôi lớn cháu.

• Đến năm giặc đốt làng, đốt cả nhà, bà vẫn vững lòng dặn người cháu cũng không được kể với bố mẹ để bố mẹ yên tâm công tác, bà vẫn sớm chiều nhen nhóm ngọn lửa ủ ấm lòng cháu, kỉ niệm nào về bà cũng đã thấm đượm tình yêu thương, mãi in sâu trong tâm trí của người cháu.

* Bài thơ có nhiều sự kế hợp giữa biểu cảm với miêu tả, tự sự và bình luận: xen giữa kể là những đoạn tả sinh động, cũng tả cảnh bếp lửa chờn vờn trong sương sớm, tả cảnh đói mòn đói mỏi, cảnh làng bị cháy, đặc biệt là hình ảnh cặm cụi, tần tảo sớm hôm của người bà lưng còng đó. Qua đó, người đọc thấy được tình cảm, lòng biết ơn của người cháu nơi ở xa đối với bà.

Câu 3:

Hình ảnh bếp lửa đã xuất hiện xuyên suốt bài thơ và được nhắc tới mười lần. Khi nhắc đến hình ảnh bếp lửa thì người cháu cũng nhớ đến bà và ngược lại, khi nhớ về bà là nhớ ngay đến hình ảnh của bếp lửa. Điều đó là do hình ảnh bếp lửa đã trở thành biểu tượng, người bà và bếp lửa là hai mà như một, bà châm ngọn lửa, đó không chỉ là ngọn lửa củi, lửa rơm, khi mà đó còn là “ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng”, ngọn lửa của tình yêu thương, đến ấp ủ.

Tác giả viết lên: “Ôi kì lạ và thiêng liêng - bếp lửa !”, đây là một hình ảnh giản dị ghi dấu tình bà cháu thiêng liêng và lưu giữ cả một tuổi thơ khổ cực gian khó nhưng tràn đầy tình yêu thương, thật ấm áp.

Câu 4:

Rồi sớm rồi chiều lại bếp lửa bà nhen

Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn

Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng.

Ở hai câu thơ dưới, đã được tác giả dùng từ “ngọn lửa” mà không nhắc lại “bếp lửa” là vì từ “ngọn lửa” mang tính khái quát cao, ngọn lửa mang tính biểu tượng. Đây không phải ngọn lửa để nấu nướng mà là chính ngọn lửa của tình yêu thương của người bà. Nó mang đến hơi ấm và tỏa sáng như bà đang trao tình cảm ấm áp cho chính người cháu.

Theo em, những câu thơ trên muốn nói tình yêu thương to lớn hơn của người bà luôn tỏa sáng, ấm áp, không thể nào dập tắt được và truyền lại đến cho thế hệ mai sau.

Câu 5:

* Cảm nhận về tình cảm bà cháu đã được thể hiện trong bài thơ: tình cảm bà cháu trong bài thơ rất sâu nặng, cứ nhẹ nhàng và giản dị mà thấm thía, sâu xa. Tình cảm ấy như đã vượt qua chiều dài của thời gian, với chiều rộng của không gian, neo đậu mãi trong tim người cháu. Tuổi thơ của cháu đã đi qua bao tháng năm đồng nghĩa với việc khoảng cách giữa cháu và bà cũng đã đi xa vời vợi nhưng cháu chẳng lúc nào quên nhớ về bà, nhớ về những kỉ niệm tuổi thơ bên bà. Có thể nói, tình yêu và lòng biết ơn đối với người bà của cháu cũng chính là những thứ tình yêu đối với quê hương, đất nước.

Tham khảo thêm:

• https://hoctot.hocmai.vn/phan-tich-bai-tho-bep-lua-tac-gia-bang-viet-hocmai.html