Sự tích cúng gà đêm giao thừa

Theo phong tục của người Việt ta từ xưa, mâm cỗ cúng giao thừa thường có một đĩa xôi gấc đỏ tươi với ý nghĩa cầu may mắn, đỏ đắn cho cả năm; một con gà trống hoa luộc rất khéo, miệng ngậm bông hồng đỏ với ý nghĩa khoẻ mạnh, tinh khiết. Sở dĩ gà được chọn làm vật cúng tế linh thiêng trong đêm giao thừa bởi theo thần thoại của một số dân tộc Việt Nam, khi Ngọc Hoàng mới sáng tạo ra mặt đất, thấy lạnh lẽo, ẩm thấp. Người bèn sai mười mặt trời suốt ngày đêm chiếu sáng để sấy khô mặt đất. Nhưng đất đã khô trắng, nứt nẻ rồi mà Ngọc Hoàng quên không thu các mặt trời lại khiến con người và cây cỏ khốn đốn vì nắng hạn.

Có một chàng dũng sĩ giương cung tên bắn liên tiếp rụng 9 mặt trời. Mặt trời cuối cùng sợ hãi quá bay tít lên cao và trốn biệt không ló ra nữa. Mặt đất lại lạnh lẽo tối tăm. Con người và loài vật rủ nhau đi gọi mặt trời. Chẳng con nào gọi được, cuối cùng chỉ có con gà trống khoẻ mạnh cất tiếng gáy vang lừng khiến mặt trời tò mò ngó xuống rồi quên cả sợ hãi hạ thấp dần độ cao, khiến mặt đất lại sáng bừng lên.

 Đêm giao thừa (trừ tịch) là đêm trời đất tối tăm nhất, người ta bảo đó là lúc mặt trời ẩn mình sâu nhất. Nhà nhà bảo nhau đều cúng một con gà trống với hi vọng con gà sẽ đánh thức mặt trời chiếu sáng cho đủ đầy ánh nắng cả năm. Gà cúng trong đêm giao thừa phải là gà trống hoa, trống mới le te gáy với ý nghĩa khoẻ mạnh, tinh khiết. Đó chính là ước mong “mưa thuận gió hoà” của cư dân nông nghiệp. Con gà thành một mã văn hoá đi liền với tín ngưỡng tôn sùng mặt trời của nghề nông lúa nước. Lâu dần, cúng gà trống hoa thành phong tục của mọi gia đình Việt Nam vào lúc giao thừa.

Tuy nhiên, đến thời hiện đại nhiều gia đình Việt Nam đã không làm nông nghiệp, câu chuyện gà gọi mặt trời không còn được nhiều người biết đến, mã văn hoá ấy bị mờ dần khiến nhiều người không hiểu. Thay vì cúng gà, người ta cúng bằng một khổ thịt vai hay một cái chân giò, những thứ đó chỉ có ý nghĩa vật cúng mà không mang ý nghĩa văn hoá. Thậm chí, người ta còn dùng tư duy tư biện hiện đại để suy diễn rằng năm Tỵ thì không cúng gà vì rắn vồ gà, năm Dậu cũng không cúng gà vì đã là năm gà thì không cúng gà nữa. Đó là những lí giải tư biện khá thô thiển so với nghi lễ xưa.

Cúng gà đêm giao thừa là một nét đẹp trong văn hoá Việt Nam, thế hệ mai sau cần gìn giữ truyền thống có từ lâu đời này, không nên vì ảnh hưởng của thời cuộc làm mai một đi một nét đẹp trong phong tục dân tộc.

Quay về trang chủ: Sách Hay 24H

Săn ưu đãi - Chương trình khuyến mãi từ tiki - Sách văn học càng mua càng được giảm giá
Sách cùng danh mục
Truyện cổ tích Cây tre trăm đốt

Truyện cổ tích Cây tre trăm đốt

Ngày xửa ngày xưa, ở làng kia có một lão nhà giàu nhưng tính tính lại rất keo kiệt. Lão nghĩ ra một...

Sự tích hoa ngô đồng

Sự tích hoa ngô đồng

Ngày xửa ngày xưa tại một vùng nào đó có một người đàn ông đánh đàn rất hay. Tiếng đàn của người...

Nàng Tiên ốc

Nàng Tiên ốc

Xưa có một bà già nghèo Chuyên mò cua bắt ốc Một hôm bà bắt được. Một con ốc xinh xinh Vỏ...

Sự tích chim gò sóng

Sự tích chim gò sóng

Các già làng thường chỉ tay ra con suối trước nhà chảy từ rừng sâu đổ về thung lũng uốn lượn quanh...

Sự tích con Thạch Sùng

Sự tích con Thạch Sùng

Ngày xưa, có hai vợ chồng một người nghèo khó tên là Thạch Sùng. Họ sống chui rúc trong một túp lều...

Sự tích Sao hôm và Sao mai

Sự tích Sao hôm và Sao mai

Xưa có một anh tiều phu nọ đến suối thình lình gặp một bầy tiên đang tắm. Tiên vội khoác áo bay...

Vận khứ hoài sơn năng trí tử, Thời lai bạch thủy khả thôi sinh

Vận khứ hoài sơn năng trí tử, Thời lai bạch thủy khả thôi sinh

Ngày xưa, có một ông lang xem mạch chữa bệnh rất giỏi. Các môn nội khoa cũng như ngoại khoa ông đều...

Sự tích cây Thì Là

Sự tích cây Thì Là

Ngày xưa, xưa lắm rồi, cây cỏ chưa có tên chi cả. Một hôm, ông Trời tập hợp tất cả các loài lại,...

Sự tích Hoa Trinh Nữ

Sự tích Hoa Trinh Nữ

Thuở ấy, nhà nọ từng có hai kiếp đàn bà, cả hai kiếp đến lượt mình, đều chôn chân thờ chồng...

Chử Đồng Tử và Công chúa Tiên Dung

Chử Đồng Tử và Công chúa Tiên Dung

Thời Hùng Vương thứ ba có một người con gái nhan sắc như tiên, đặt tên là Tiên Dung. Tiên Dung rất...

Sự tích con ve sầu

Sự tích con ve sầu

 Truyện cổ dân tộc Tày Ở làng nọ có hai anh em trai, cha mẹ đều mất sớm. Người em còn bé, vì vậy...

Giết chó khuyên chồng

Giết chó khuyên chồng

Ngày xưa có hai anh em nhà kia, anh có lắm tiền nhiều bạc, còn em thì cam phận túng bấn. Nhưng người anh...

Sách đọc nhiều nhất
Sự tích con cá mập

Sự tích con cá mập

Ngày xửa ngày xưa có một người rất giàu, sống trong một tòa nhà to lớn trên bãi biển. Anh ta có nhiều...

Truyện cổ tích Cậu bé Tích Chu

Truyện cổ tích Cậu bé Tích Chu

Ngày xưa, có một cậu bé tên là Tích Chu. Bố mẹ Tích Chu mất sớm, Tích Chu ở với bà. Hàng ngày bà...

Truyện Cổ Tích Cậu Bé Thông Minh

Truyện Cổ Tích Cậu Bé Thông Minh

Truyện Cổ Tích Việt Nam Cậu Bé Thông Minh: Ngày xửa, ngày xưa vua sai một viên quan đi dò la khắp nước...

101 Truyện Cổ Tích Hay Và Ý Nghĩa Nhất Về Loài Vật

101 Truyện Cổ Tích Hay Và Ý Nghĩa Nhất Về Loài Vật

Tổng Hợp Những Truyện Cổ Tích Hay Nhất Về Loài Vật - Những câu chuyện cổ tích thú vị, hàm chứa...

Vì sao mũi lợn lại ngắn?

Vì sao mũi lợn lại ngắn?

Truyện cổ tích Hàn Quốc Ngày xửa, ngày xưa một hôm Hanuim (Ngọc Hoàng Thượng đế) cho triệu Gà, Chó...

Cậu bé mồ côi và bật lửa thần

Cậu bé mồ côi và bật lửa thần

Xưa, có một đứa bé mồ côi, không anh em, cũng chẳng có họ hàng thân thích. Mồ Côi phải đi xin ăn....

Cô Bé Lọ Lem

Cô Bé Lọ Lem

Truyện cổ tích cho bé: Truyện cổ Grimm Cô Bé Lọ Lem - Cùng Sách Hay 24H đọc truyện cổ tích Cô Bé Lọ...

Những câu chuyện cổ tích khẳng định niềm tin bất diệt vào cái thiện, cái đẹp

Những câu chuyện cổ tích khẳng định niềm tin bất diệt vào cái thiện, cái đẹp

Sau đây là những truyện cổ tích khiến ta có niềm tin hơn vào một thế giới tốt đẹp, những câu chuyện...

5 cuốn truyện cổ tích phát triển trí thông minh và cảm xúc cho bé

5 cuốn truyện cổ tích phát triển trí thông minh và cảm xúc cho bé

Để giúp trẻ tăng cường trí tuệ và phát triển cảm xúc của mình, gợi ý 5 cuốn truyện cổ tích sau...

Review sách hay, sách hay nên đọc tại Sách Hay 24H.