Cựu SV 2 Khóa LƯƠNG VĂN CAN (69-73) & HUỲNH THÚC KHÁNG (70-74) – ĐHSP HUẾ

Ra trường tôi được Trường ĐHSP giữ lại và bổ nhiệm làm giáo viên Trường Trung học Kiểu Mẫu - Huế, ngôi trường Trung học thứ ba nằm trên đường Lê Lợi, thực hiện mô hình trường thực nghiệm (theo cách gọi bây giờ) trực thuộc ĐHSP Huế, dạy thể nghiệm chương trình mới thời bấy giờ, đó là chương trình Giáo dục Tổng hợp như sau này đang hướng tới. Mới chỉ dạy học được 6 tháng thì Huế giải phóng, sau đó cả nước thống nhất. May mà còn kịp lãnh lương, vì thường mới ra trường ĐHSP đi dạy phải 6 tháng sau lương từ Bộ Giáo dục Saigon mới gửi về. Tuy vậy, sau Giải phóng tôi cũng được xếp vào diện “giáo viên lưu dung”. Đến hè 1976, Trường Kiểu Mẫu Huế lúc đó đã tách ra khỏi ĐHSP Huế và đổi tên là Trường Cấp 2-3 Lê Lợi, theo chủ trương của Ty Giáo dục tách bộ phận cấp 3 (THPT) và hầu hết giáo viên Kiểu Mẫu được chuyển về dạy tại Trường Quốc Học, trong đó có tôi.

Mười lăm năm dạy học và công tác tại Trường Quốc Học là một thời kỳ sôi nỗi, nhiều dấu ấn và kỷ niệm đẹp để lại cho tôi trong thời gian đầu dạy học. Tôi đã dự 2 lần kỷ niệm thành lập Trường Quốc Học: 80 năm (1976), 85 năm (1981), thấy tầm vóc Quốc Học lớn quá, bề dày truyền thống thật đáng nể, có lẽ chưa có ngôi trường nào trên toàn quốc có được. Tuy nhiên tôi cảm thấy thiếu một cái gì đó lưu dấu những dịp kỷ niệm lớn của trường, cần phải có một huy hiệu biểu trưng cho Quốc Học để mọi cựu Giáo viên, cựu học sinh, khách mời và những người đang dạy và học được gắn trên ngực áo với một niềm tự hào là người Quốc Học. Ý nghĩ đó thôi thúc tôi tìm cách đề xuất và thực hiện cho được trong dịp kỷ niệm 90 năm thành lập Quốc Học.

Như trên đã nói, tôi là “giáo viên lưu dung” và phải được đào tạo lại, bổ sung những điều mới của nền giáo dục thống nhất. Thế là tôi được Sở Giáo dục Bình Trị Thiên cử đi đào tạo lại 2 năm vào dịp hè 1981 và 1982 tại Tp. Hồ Chí Minh, mỗi hè học một tháng về chính trị và chuyên môn. Thời kỳ đó còn bao cấp, biết bao khó khăn, may mắn tôi có người bạn thân hồi học Trung học, nhà ở đường Đinh Tiên Hoàng, quận Bình Thạnh, gần Cầu Bông, nên có chỗ ăn ở bên ngoài, bạn còn cho mượn chiếc xe đạp làm phương tiện đi học, hồi đó như vậy là quá quý. Ngày ngày, buổi sáng đi lên ĐHSP ở đường An Dương Vương, quận 5, đi qua đường Nguyễn Đình Chiểu, tôi để mắt thấy có một Xưởng làm huy hiệu của Thành Đoàn Tp. Hồ Chí Minh, tôi đã vào tham quan và tìm hiểu các loại huy hiệu do xưởng sản xuất như huy hiệu Măng non của Đội Tp. HCM, huy hiệu Đoàn,… Từ đó tôi đã thấy được sự hiện thực về sản xuất huy hiệu Quốc Học bằng kim loại sau một thời gian dài gần 10 năm bị lãng quên, thôi thúc tôi phải đề xuất làm bằng được. Thời kỳ đó còn bao cấp, việc quảng cáo trên báo chưa được đồng tình lắm, nên tìm ra được cơ sở sản xuất như mong muốn quả là khó khăn! Bên cạnh ý tưởng làm huy hiệu, tôi còn nghĩ ra ý tưởng tại sao nhân dịp kỷ niệm lớn của trường không khôi phục lại bảng tên học sinh dệt có logo Quốc Học, có 3 loại 3 màu khác nhau để dành cho 3 khối 10, 11 và 12. Thế là ngày nghỉ vào chủ nhật, nhờ người bạn thân ở Saigon đã lâu, lại làm ở Đài Truyền hình Tp. HCM nên biết nhiều nơi, cùng nhau đạp xe đi vào trong Chợ Lớn, lùng tìm ra được cơ sở dệt bán thủ công, họ dệt được bảng tên theo mình yêu cầu, giá cả chấp nhận được, thật là quá vui!

Năm 1982, thầy Trần Gia Thọ được đề bạt làm Hiệu phó, thầy Thọ giới thiệu tôi làm Thư Ký Hội đồng Sư phạm trường Quốc Học và được thầy Hiệu trưởng khi đó là Thầy Đặng Xuân Trừng chấp thuận. Vì là Thư ký HĐ nên các cuộc họp Lãnh đạo hàng tuần tôi đều tham gia để viết biên bản, có nhiều cơ hội để đề xuất những công việc trường. Trong khí thế chuẩn bị ngày hội lớn của trường: Tiến tới Kỷ niệm 90 năm Quốc Học, năm 1985 tôi đã mạnh dạn đề xuất với Lãnh đạo nhà trường ý tưởng làm huy hiệu bằng kim loại và bảng tên học sinh dệt 3 màu và đã được Nhà trường đồng ý về chủ trương và giao tôi thực hiện. Có được chủ trương, tôi đã tìm lại người học trò Quốc Học cũ, hoạ sĩ Nguyễn Đức Huy, lớp trưởng lớp 12A4 (1977-1978) mà tôi làm chủ nhiệm, lúc đó đã tốt nghiệp và được giữ lại làm giảng viên Trường ĐH Mỹ Thuật Huế, nhờ vẽ các mẫu logo huy hiệu Quốc Học. Phải nói rằng, cổng trường Quốc Học có lối kiến trúc độc đáo, đặc thù được giữ nguyên trạng từ rất nhiều thời kỳ đến nay, một biểu tượng riêng chỉ có Quốc Học mới có. Do đó, tham khảo nhiều mẫu huy hiệu trước 1975, logo cách điệu hình cổng trường Quốc Học vẫn là lựa chọn duy nhất. Họa sĩ Nguyễn Đức Huy đã vẽ khoảng 10 mẫu huy hiệu Quốc Học, sau khi tham khảo ý kiến thầy Hiệu trưởng và nhiều vị trong Lãnh đạo trường, đã nhất trí chọn mẫu logo như huy hiệu mà một cựu học sinh Quốc Học đã đưa lên Facebook như hình dưới đây.

Cuối năm 1985, tôi được Trường cử đi Tp. HCM đặt làm huy hiệu trên và dệt bảng tên học sinh có logo là cổng trường như huy hiệu. Khoảng đầu năm 1986, tôi lại vào để nhận huy hiệu và bảng tên học sinh mang về chuẩn bị cho Quốc Học 90 năm. Huy hiệu và bảng tên Quốc Học đã góp phần tăng thêm ý nghĩa cho ngày hội lớn của nhiều thế hệ Thầy và Trò của một ngôi trường lớn và nổi tiếng không những trong nước mà ở quốc tế.

Khi thấy lại hình ảnh huy hiệu Quốc Học do một cựu học sinh nào đó đưa lên Facebook Quốc Học Huế nhân kỷ niệm 118 năm Quốc Học (23/10/2014), tôi thật sự xúc động, những kỷ niệm, dấu ấn về Quốc Học bỗng trào dâng trong tôi, thôi thúc tôi viết nên những dòng cảm xúc này. Mong rằng các thế hệ nối tiếp sẽ luôn làm rạng danh Quốc Học Huế. Tôi cũng mong muốn Nhà trường, các thế hệ học sinh, giáo viên Quốc Học góp tay tổng hợp những thành tích, những cựu học sinh Quốc Học làm rạng danh Trường như đã có bao nhiêu CHS Quốc Học là Tiến sĩ, nhà khoa học, doanh nhân,… có những công trình khoa học, thành tích nỗi bật trong nước cũng như quốc tế,… Ví dụ, tôi được biết có một lớp chuyên Toán đã có đến 5 hoặc 6 tiến sĩ học ở nước ngoài, hoặc có Lê Viết Quốc, cựu học sinh Quốc Học, quê ở phường Thủy Dương, thị xã hương Thủy là nhà khoa học rất trẻ, chuyên gia về trí tuệ nhân tạo của Google, nổi tiếng thế giới, …

Trần Dư Sinh (T-HTK, cựu GV Quốc Học Huế)

*****

Posted on

Sau năm 1975, Trường Quốc Học càng nổi tiếng về truyền thống cách mạng, yêu nước và học giỏi. Người ta được biết thêm nhiều cựu học sinh Quốc Học đã ra đi làm cách mạng, kháng chiến chống Pháp từ những năm 1945 và trước đó, nhiều vị lãnh tụ như Bác Hồ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Nhà Thơ Tố Hữu, Nhà Khoa học Đặng Văn Ngữ, Bác sĩ Tôn Thất Tùng, Nhạc sĩ Phạm Tuyên,… đã từng học tại đây và nhiều cựu học sinh Quốc Học có vai vế khác trong chính quyền lúc đó đã lần lượt về thăm Huế và trở lại ngôi trường xưa mình từng học. Lực lượng cựu học sinh Quốc Học này đã giúp đỡ nhiều cho Quốc Học xây dựng và phát triển trong những ngày đầu mới thống nhất đất nước, nhất là giúp tổ chức những lễ hội 80 năm, 85 năm, 90 năm Quốc Học rất quy mô và đầy ý nghĩa, giúp làm cho Quốc Học thêm nổi tiếng khắp cả nước và quốc tế sau năm 1975.

Tôi được may mắn là người trong cuộc trong cả 3 lễ hội nói trên, đã thấy được tầm vóc Quốc Học lớn như thế nào và rất đáng tự hào cho mỗi thành viên đã từng học hoặc từng dạy học, công tác tại ngôi trường nổi tiếng này từ ngày mới thành lập năm 1896. Tuy nhiên, từ một khía cạnh khác, tôi và nhiều đồng nghiệp đã nhận thấy một điều là nhiều cựu học sinh, Thầy Cô giáo thời kỳ trước 1975 cảm thấy hơi lạc lỏng trong những mùa lễ hội này, cũng là lẽ tự nhiên thôi! Những háo hức, hân hoan sau bao nhiêu năm đi làm cách mạng được trở về thăm trường cũ, phần lớn khách được đón tiếp có vai vế trong chính quyền, một phần do chưa tế nhị của Ban Tổ chức đã tạo ra một khoảng cách không đáng có, dần dà sẽ thu hẹp, hòa hợp với nhau thôi.

Năm 1989, chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 93 năm Quốc Học, nhiều người bảo rằng năm lẻ nên tổ chức nội bộ thôi. Khi đó tôi là thư ký hội đồng nhà trường đã đề nghị, để có 95 năm thì 93 năm cũng cần tổ chức họp mặt đông đủ để chuẩn bị. Ý kiến này được Thầy Hiệu trưởng và nhiều vị trong lãnh đạo trường đồng ý và giao tôi triển khai tổ chức. Nhận nhiệm vụ tôi cũng hơi lo, nhưng cũng đã có suy nghĩ làm thế nào để có được một ngày họp mặt cựu học sinh, cựu giáo viên Quốc Học càng nhiều thế hệ càng tốt, làm thế nào để kết nối được các thế hệ trước và sau 1975, hòa hợp để thu ngắn khoảng cách. Hồi đó, phương tiện in ấn rất khó, may thay trường vừa nhận được một máy vi tính thế hệ đời XT và máy in kim do Hội Cựu học sinh Quốc Học tại Canada nhân kỷ niệm 90 năm Quốc Học, tôi đã nhờ anh Nguyễn Lương Thục, giáo viên chuyên toán, tự mày mò học Tin học và đã sử dung thành thạo, in giúp các giấy mời. Hồi đó có được giấy mời in kim như thế là đã quá trân trọng. Thế là, mỗi buổi chiều sau giờ dạy, tôi đạp xe đi đến nhà từng vị nguyên là Hiệu trưởng, Hiệu phó, Giám học cũ của Quốc Học tận tay đưa giấy mời và tha thiết mời dự.

Chính nhờ sự trân trọng và nhiệt tình này, Quý Thầy giáo nguyên Hiệu trưởng, Giám học trường Quốc Học trước 1975 như Thầy Nguyễn Đình Hàm (khi đó Thầy đã hơi bị lãng tai), Thầy Nguyễn Hữu Thứ, Thầy Phan Khắc Tuân (Hiệu trưởng cuối cùng trước 1975), Thầy Bửu Nghị (nguyên Giám học),… và Quý Thầy Hiệu trưởng, Hiệu phó sau 1975 như Thầy Nguyễn Xuân Tự (nguyên Hiệu trưởng), Thầy Hồ Đăng Vu, Thầy Nguyễn Đức Hưng, Cô Phan Thị Xuyến (nguyên Hiệu phó),… đã đến dự buổi gặp mặt nhân 93 năm Quốc Học khá đông đủ. Trong buổi họp mặt, Ban Tổ chức đã trân trọng mời Quý Thầy, Cô lên ngồi trên bàn danh dự, thể hiện sự trân trọng cao, đánh dấu một sự hòa hợp khởi đầu để các thế hệ cựu học sinh, cựu giáo viên Quốc Học hòa nhập trong ngôi trường chung gần 100 năm tuổi.

Ngoài ra, nhờ phương tiện truyền thông là Đài Truyền hình Huế, Đài phát thanh Thừa Thiên Huế, Đài Truyền thanh Huế; các thành viên của BTC và Quý Thầy Cô đang công tác tại trường tích cực phổ biến và mời, buổi họp mặt đã đón tiếp rất nhiều cựu học sinh và cựu giáo viên Quốc Học về dự. Ngoài chương trình văn nghệ do Thầy Lể Đức, Trưởng ban Văn nghệ của Trường chuẩn bị, rất nhiều tiết mục văn nghệ của cựu học sinh tham gia cùng với nhiều lời phát biểu chân tình đóng góp xây dựng trường. Đặc biệt đáng nói là bài hát “Trường cũ Tình xưa” do một nữ sinh trình bày đã làm xúc động nhiều người, có người mới nghe lần đầu, có người được nghe lại sau bao nhiêu năm chưa được nghe.

Hôm nay tôi trở về thăm trường cũ Nhiều nét đổi thay tường mái rêu mờ Bên hiên hằng giờ tìm những bạn xưa May ra có còn đôi đứa Vẫn yên vui sống đời học trò. Bâng khuâng đợi chờ người sao chẳng đến? Hỏi lá hỏi hoa chỉ thấy im lìm Cây dương đầu trường còn khắc hàng tên Hoa leo phũ phàng đan kín Tiếng ve ru nghe gợi buồn thêm.

….

Phải nói, trong những năm vừa sau “đổi mới”, nghe được dòng nhạc này thật lạ lẫm, đúng tâm trạng, thấm thía trong một buổi họp mặt kỷ niệm 93 năm Quốc học như thế này, thật đáng nhớ một dấu ấn về nguồn, hòa hợp của các thế hệ thành viên của Quốc Học đầy mong đợi.

Trần Dư Sinh (T-HTK, cựu GV Quốc Học)