ISIS bụ ihe megidere Hajj, njem nsọ dị nsọ

Nke Ameena Jandali, onye isi ọdịnaya.

Echiche a pụtara na mbụ na TIME.

Kwa afọ n'oge njem uka, mmetụta nke ncheta oge ochie na-eju m anya ka ndị mgbasa ozi na-amalite ịkọ akụkọ banyere otu n'ime nzukọ okpukperechi kachasị ukwuu n'ụwa kwa afọ. Ọ bụ ezie na m mere njem uka ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ itoolu gara aga, ahụmịhe ahụ dị ka ụnyaahụ. Ọ bụ njem ndụ m niile.

Mana n'afọ a, a ga-eme njem ala nsọ n'ụzọ jọrọ njọ nke otu ndị bịara gosipụta ihe megidere ihe njem ala nsọ pụtara: Ịdị n'otu site na ụdịdị dị iche iche, òtù ụmụnna na nha anya, na ịdị nsọ nke okpukperechi, ihe nnọchianya ya na ebe nsọ ya.

Ka ISIS na-eziga ndị Kurd ndị Alakụba narị puku abụọ ọzọ gbaga Tọki mgbe ha tụchara Ndị Kraịst, ndị Yazidi, na ndị ọzọ ụjọ ruo ọtụtụ ọnwa, ọtụtụ nde ndị njem ala nsọ n'obodo abụọ kachasị nsọ nke Islam na-ezukọ iji cheta Abraham, nna, ọ bụghị naanị nke Islam, kamakwa nke okpukpe ndị Juu na Iso Ụzọ Kraịst.

Njem njem ahụ dum na-eme n'ime Mecca na gburugburu ya, a na-echetakwa ndụ na mgba Abraham, onye a na-asọpụrụ dị ka onye amụma dị mkpa n'okpukpe Islam. Ọtụtụ n'ime isi okwu na emume nke hajj lekwasịrị anya nraranye Abraham na nrubeisi ya nye Chineke na àjà ndị ya na ezinụlọ ya chụrụ. Ha gụnyere ije ije n'ụkwụ Hega, nne Ishmael, onye ndị Alakụba niile na-eṅomi mgbe ha na-eme emume a chọrọ nke a maara dị ka SaịN'oge emume ndị njem ala nsọ, ha na-agba ọsọ ma ọ bụ na-eje ije ọsọ ọsọ n'ụkwụ Hega iji cheta mmiri ọ chọrọ maka nwa ya nwoke nke ukwuu — mmiri nke mechara gbapụta n'ụkwụ ya n'ihe a ga-akpọ olulu mmiri Zamzam.

Isi okwu ọzọ dị mkpa nke njem hajj bụ njikọ dị n'etiti ụmụ mmadụ, nke a na-egosi site na ákwà ọcha dị mfe nke ndị njem nwoke niile na-eyi n'oge njem hajj, n'agbanyeghị ebe ha si bịa n'ụwa.

Otu n'ime ihe mbụ masịrị m mgbe m rutere n'ọdụ ụgbọelu dị na Jeddah bụ ụdị ụgbọelu dị iche iche, nke ọ bụla bu ndị njem ala nsọ bịara maka otu nzube - ime ogidi nke ise nke Islam nke a chọrọ n'aka ndị Alakụba toro eto ma ọ dịkarịa ala otu ugboro ná ndụ ha ma ọ bụrụ na ha nwere ike ime njem ahụ n'ụzọ anụ ahụ na ego. Ọ bụ ezie na enweghị m ike ikwurịta okwu n'okwu na ọtụtụ ndị njem ala nsọ si n'akụkụ ụwa niile, mana enweghị m mkpa okwu. Anyị niile mere otu emume ahụ, na-asụ asụsụ a na-anaghị ekwu okwu nke nwere nzube na ebumnuche.

Isi ihe dị mkpa maka ìgwè mmadụ dị iche iche nke nde mmadụ abụọ ruo atọ zukọrọ maka ofufe obodo bụ Kaaba, ụlọ dị n'akụkụ nke a kwenyere na Abraham na Ishmael wuru dị ka ụlọ ofufe mbụ. Otu n'ime ihe ndị pụtara ìhè na njem m, dịka ọ dị maka ọtụtụ ndị njem ala nsọ, bụ ile anya na Kaaba maka oge mbụ ka ọ guzoro n'ọmarịcha ya n'etiti oké osimiri nke ụmụ mmadụ gbara ya gburugburu.

Ná ngwụcha izu a, ijeri mmadụ 1.5 ndị ​​Alakụba ga-eme emume Eid ul-Adha, Ememme nke Àjà, nke na-echeta njikere Abraham nwere ịchụ nwa ya nwoke n'àjà, akụkọ a kọkwara na Baịbụl Hibru. Ndị Alakụba n'ụwa niile na-eme emume a site n'ịchụ nwa atụrụ n'àjà ma kesaa anụ ya na ndị nọ ná mkpa. N'afọ a, ndị otu ebere Alakụba na-enye ọtụtụ nhọrọ maka ndị chọrọ ịkwado atụrụ na mba ebe ịda ogbenye na agha emeela ka anụ bụrụ ihe okomoko dị ụkọ ma dị oke ọnụ. Omume a nke ịkekọrịta ndị nọ ná mkpa bụ isi ihe abụọ ndị ọzọ bụ isi nke ogidi Alakụba, zakat, ma ọ bụ enweghị ego, na ibu ọnụ na Ramadan.

Ihe ndị a niile bụ ebumnuche abụọ nke ime ka ndị na-eso ụzọ Chineke bịaruo ya nso na ịgba ume ka e nwee ezi àgwà, gụnyere imeso ndị ọzọ ihe n'ụzọ dị mma. Ihsan, ma ọ bụ ịdị mma nke omume, ka a na-ekwu na ọ bụ ọkwa kachasị elu nke Islam.

Karịsịa n'oge nsọ a, ọdịiche dị ukwuu dị n'etiti ihe mgbaru ọsọ dị elu nke okpukperechi na omume nke otu dịka ISIS, Boko Haram na ndị ọzọ na-akwa Islam emo site n'omume obi ọjọọ na enweghị obi ebere bụ ihe ncheta na-egbu mgbu na okpukperechi abụghị maka okwu ma ọ bụ okwu mkparị. Kama, a kọwara ezi okpukperechi n'okwu onye amụma Muhammad, sị, "E zigara m naanị ka m zuo oke àgwà ọma."