Bell's palsy

Bối cảnh

Hai bên đường đi của dây thần kinh mặt. Lưu ý rằng các cơ trán nhận được sự chi phối từ cả hai bán cầu của não, đó là lý do tại sao có sự bảo tồn trán cho đột quỵ nhưng không phải Bell's palsy (hoặc chấn thương dây thần kinh mặt ngoại vi khác).

• Rối loạn chức năng của dây thần kinh sọ cranial nerve VII ngoại vi không rõ nguyên nhân do Viêm tại hạch geniculate [¹]
  • Người ta cho rằng có thể liên quan đến herpes simplex virus
• Yếu tối đa về mặt lâm sàng khoảng 3 tuần; ít nhất là phục hồi một phần trong 6 tháng
• Luôn kiểm tra chức năng CN VI (nên bình thường) để loại trừ CVA
• Bell's palsy hai bên liên quan đến Lyme disease

Đặc điểm lâm sàng

Liệt dây thần kinh mặt ngoại vi bên phải với khả năng không thể nhíu chân mày và mũi, khe hở mí mắt không đều, và không thể nâng góc miệng.

Một người cố gắng показ răng và nâng lông mày với bệnh Bell trên bên phải; lưu ý rằng trán không bị ảnh hưởng).

• Bắt đầu đột ngột (trong vài giờ) của liệt mặt một bên
  • Không có sự bảo tồn trán
• Không thể nâng lông mày ở bên bị ảnh hưởng
• Góc miệng bị chảy xệ
• Không thể đóng hoàn toàn mí mắt ở bên bị ảnh hưởng
  • Có thể dẫn đến viêm giác mạc do tiếp xúc

Triệu chứng liên quan

• Thay đổi vị giác
• Hyperacusis
• Không thể sản xuất nước mắt
• Cảm giác tê mặt chủ quan mà không có phát hiện khách quan
• Đau sau vành tai

Chẩn đoán phân biệt

Liệt mặt

• Bệnh Bell
• CVA
• Đau thần kinh sinh ba
• Liệt do ve
  • Bệnh Lyme
• Herpes zoster oticus (Hội chứng Ramsay Hunt)
• Ung thư CNS
  • U thần kinh âm thanh hoặc các tổn thương góc cầu tiểu não khác
  • Meningioma
  • Góc cầu tiểu não
  • U schwannoma của thần kinh mặt
  • Tuyến nước bọt
  • Sarcoma
• Chặn thần kinh gây tê
• Phình động mạch não (động mạch đốt sống, động mạch nền hoặc động mạch cảnh)

Others

• Amyloidosis
• Botulism
• Hội chứng Guillain-Barré (liệt hai bên)
• HIV
• Chảy máu nội sọ
• Viêm tai ngoài ác tính
• Viêm màng não
• Viêm thần kinh do giang mai
• Viêm tai giữa (cấp hoặc mạn tính)
• Viêm tuyến nước bọt
• Bệnh sarcoidosis
• Hội chứng Sjögren
• Eclampsia

Đánh giá

Khám phá

• Các bác sĩ lâm sàng KHÔNG nên thực hiện xét nghiệm phòng thí nghiệm thường quy hoặc hình ảnh chẩn đoán ở bệnh nhân bị liệt mặt Bell mới khởi phát (Cấp độ C)[²]

Chẩn đoán

• Chẩn đoán lâm sàng
  • Phải thực hiện kiểm tra tai chi tiết để loại trừ nhiễm trùng tai và Hội chứng Ramsay Hunt
  • Yếu mặt tiến triển đến liệt mặt trong vài tuần đến vài tháng, co giật hoặc co thắt mặt tiến triển gợi ý một khối u ảnh hưởng đến dây thần kinh mặt
  • Nếu liệt mặt + ù tai nhịp đập và mất thính giác, nghi ngờ u glomus hoặc u góc cầu não tiểu não

Quản lý

Bảo vệ mắt

• Bảo vệ mắt giác mạc (Level X)[²]
  • Nước mắt nhân tạo qhr khi bệnh nhân thức
  • Thuốc mỡ mắt vào ban đêm
  • Mắt nên được dán kín vào ban đêm
  • Kính bảo vệ hoặc kính goggles

Steroids

Nên bắt đầu trong vòng 72hrs sau khi xuất hiện triệu chứng[³]

• Prednisone 60-80mg qday x1wk[⁴] (Level B Evidence)[⁵]

Antivirals

Không có lợi ích thêm khi kết hợp với steroids.[⁶] Tuy nhiên cũng không có hại liên quan đến antivirals đặc biệt là ở bệnh nhân có chức năng thận bình thường[⁵]

• Valacyclovir 1000mg TID x1 tuần[⁴] OR
• Acyclovir 400mg 5x mỗi ngày x1 tuần

Antibiotics

• Xem xét sử dụng doxycycline nếu có chỉ số nghi ngờ cao về Lyme dựa trên biểu hiện lâm sàng hoặc dữ liệu phòng thí nghiệm

Xử trí

• Cho ra viện với theo dõi mắt để theo dõi giác mạc bị ảnh hưởng
• Chuyển đến chuyên gia thần kinh mặt cho:[²]
  • Các phát hiện thần kinh mới hoặc xấu đi tại bất kỳ thời điểm nào
  • Các triệu chứng mắt phát triển tại bất kỳ thời điểm nào
  • Phục hồi mặt không hoàn toàn 3 tháng sau khi bắt đầu xuất hiện triệu chứng ban đầu

Tiên lượng

• Hầu hết bệnh nhân phục hồi hoàn toàn, mặc dù một số có điểm yếu mặt vĩnh viễn gây biến dạng[⁷]
  • 71% bệnh nhân không điều trị phục hồi hoàn toàn
  • Thêm 13% bệnh nhân không điều trị đạt được chức năng gần như bình thường (tổng cộng 84% đạt được chức năng bình thường hoặc gần như bình thường ngay cả khi không điều trị)
• Lên đến 10% bệnh nhân có tái phát ở phía cùng bên hoặc phía đối diện

Chỉ số Tiên lượng Không tốt

Bất kỳ một trong những yếu tố sau[⁸]

• Tuổi già
• Tăng huyết áp
• Rối loạn vị giác
• Đau ngoài tai
• Yếu mặt hoàn toàn

Xem Thêm

• CVA
• Liệt mặt
• Bất thường dây thần kinh sọ
• Bệnh Lyme

Tài liệu tham khảo

1. ↑ Greco A. và cộng sự. Bell's palsy và tự miễn. Autoimmun Rev. 2012;12 622-627 2. ↑ ².⁰ ².¹ ².² Baugh RF, và cộng sự. Hướng dẫn thực hành lâm sàng: Bell's palsy. Otolaryngol Head Neck Surg. 2013 Nov;149(3 Suppl):S1-S27. 3. ↑ Vargish L. Đối với Bell’s palsy, bắt đầu sử dụng steroid sớm; không cần thuốc chống vi-rút. J Fam Pract. Tháng 1 năm 2008; 57(1): 22-25http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3183838/pdf/JFP-57-22.pdf 4. ↑ ⁴.⁰ ⁴.¹ UpToDate. Tiên lượng và điều trị Bell's Palsy. Tháng 3 năm 2014 5. ↑ ⁵.⁰ ⁵.¹ Gronseth GS, Paduga R. Hướng dẫn cập nhật dựa trên bằng chứng: Steroid và thuốc chống vi-rút cho Bell palsy: Báo cáo của Tiểu ban Phát triển Hướng dẫn của Học viện Thần kinh học Hoa Kỳ. Neurology. 2012Toàn văn 6. ↑ Lockhart và cộng sự. Cochrane Database Syst Rev. 2009 Tháng 10 7;(4):CD001869. 7. ↑ Peitersen E. Lịch sử tự nhiên của Bell's palsy. Am J Otol 1982;4:107-111. 8. ↑ Gilden. Bell's Palsy. N Engl J Med 2004; 351:1323-1331

Tác giả

Ross I. Donaldson, MD, MPH, CTropMed, FACEP, Jordan Swartz, M.D., Daniel Ostermayer, MD, Kian Preston-Suni, MD, Neil Young, MD, Michael Holtz, MD, Yos Yachivev, MD MPH., Christopher Mathew, MBBS., Paolo Iacomini, MD, Claire Lewis, MD., Adam Haag, MD, Spenceemmett, Luca Ratibondi, MD., Alex Gregory, MD, Nadav Nahumi, MD., Richard Cunningham, MD

Nguyên văn: WikEM - Bách khoa toàn thư Y học Cấp cứu Toàn cầu Giấy phép: CC BY-SA 4.0